อิทธิพลของวรรณคดีสมัยสุโขทัยที่มีต่อประเพณีและสังคมไทย

ประเพณีทอดกฐิน
วรรณคดีสมัยสุโขทัย ส่วนใหญ่เนื้อหาเกี่ยวข้องกับการทะนุบำรุงพุทธศาสนา และศาสนาพราหมณ์ ซึ่งสิ่งเหล่านี้มีอิทธิพลเป็นแบบอย่างในการยึดถือปฏิบัติของสังคมสมัยต่อมา ดังต่อไปนี้คือ

1. การออกผนวชของกษัตริย์ในพุทธศาสนา ความนี้ปรากฏในศิลาจารึกวัดป่ามะม่วง ที่กล่าวถึง การออกผนวชของพระมหาธรรมราชาที่ 1 ที่ทรงเลื่อมใสศรัทธาในพุทธศาสนาอย่างแรงกล้า กลายเป็นสิ่งที่ยึดถือปฏิบัติของกษัตริย์ในสมัยต่อมา เช่น การออกผนวชของพระบรมไตรโลกนารถ สมัยอยุธยาสืบมาจนกระทั่ง รัชกาลปัจจุบันของสมัยรัตนโกสินทร์ที่จะออกผนวชเพื่อศึกษาพระธรรม และเทศนาสั่งสอนผู้อื่นให้ประพฤติธรรม

2. พิธีขนบประเพณีต่างๆ ซึ่งเป็นแบบอย่างที่ดียิ่ง ยึดถือปฏิบัติต่อมา เช่น ประเพณีการทอดกฐิน เมื่อออกพรรษา ที่กล่าวในศิลาจารึกหลักที่ 1 ประเพณีวันวิสาขบูชา พิธีแรกนาขวัญ พิธีเข้าพรรษา ฯลฯ ที่กล่าวในนางนพมาศ

3. การสร้างศาสนสถานตลอดจนวัตถุนิยมในพุทธศาสนา เช่น เจดีย์บรรจุพระธาตุ รอยพระบาท ศาลา พระพุทธรูป เทวรูป ฯลฯ หรือแม้แต่การปลูกต้นพระศรีมหาโพธิ์ คนไทยปัจจุบันยังคงนิยมก่อสร้าง เพื่อบำรุงศาสนาให้ยืนนาน

4. ด้านความเชื่อ ที่ยึดถือปฏิบัติต่อมา เช่น การเป็นชู้ผิดลูกเขาเมียใคร ตายไปต้องตกนรก ปีนต้นงิ้ว ดังที่กล่าวไว้ในไตรภูมิพระร่วง สิ่งเหล่านี้ช่วยเป็นแรงกระตุ้น ผลักดันวิถีชีวิตไปในทางที่ดีงาม ดังที่ แมกซิ กอร์กี้ (Maxim Gorky) กล่าวว่า “วรรณคดีทำให้ความสำนึกของเราลึกซึ้งยิ่งขึ้น และทำให้ความเข้าใจในชีวิตของเรากว้างขวางออกไป……….”

ที่มา:สุภา  ฟักข้อง

บทกลอนน่าสนใจอื่น ๆ: