อิทธิพลของวรรณคดีสมัยรัตนโกสินทร์

อิทธิพลของวรรณคดีสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น(พ.ศ. 2325-2394 ระหว่างรัชกาลพระพุทธยอดฟ้าฯ จนถึงพระนั่งเกล้า) ที่มีต่อประเพณีเเละสังคมไทย 1. วรรณคดีเกี่ยวกับศาสนา เช่น พระไตรปิฎก หรือไตรภูมิโลกวินิจฉัย Read more […]

นิราศเดือน

ประวัติ ผู้แต่งนิราศนี้แต่งในขณะบวช ผู้แต่ง นายมี หรือหมื่นพรหมสมพัตสร ได้เลื่อนบรรดาศักดิ์ครั้งสุดท้ายเป็นหลวงศุภมาตรา ลักษณะการแต่ง เป็นกลอนเพลง ความมุ่งหมาย แสดงประเพณีและสภาพความเป็นอยู่ในรอบเดือนหนึ่งๆ Read more […]

พระมะเหลเถไถ

ประวัติ วรรณคดีเรื่องนี้ กรมพระยาดำรงราชานุภาพประทานคำอธิบายไว้ก็เป็นแต่เพียงว่า “ฟุ้งไป ในกระบวนแต่งกลอน” กล่าวกันว่า เมื่อสิ้นบุญกรมหมื่นอัปสรสุดาเทพ คุณสุวรรณออกมาอยู่เรือนที่แถวนอก Read more […]

เพลงยาวเฉลิมพระเกียรติของคุณพุ่ม

ประวัติ  สันนิษฐานว่าคุณพุ่มได้แต่งในปีที่รัชกาลที่ 4 สวรรคต (สวรรคตในวันพฤหัสขึ้น 15 ค่ำ เดือน 11 ปีมะโรง สัมฤทธิ์ศก) คุณพุ่มพรรณนาโดยละเอียดว่า ก่อนสวรรคตมีผู้เห็นท้องฟ้าวิปริต แดงเป็นสายเลือด Read more […]

ประเพณีการเล่นสักวา

ในหนังสือประชุมบทสักวาเล่นถวายรัชกาลที่ 5 อธิบายว่า “ดอกสร้อยสักวา เป็นการเล่นอย่างหนึ่งของผู้ดีมาแต่ครั้งกรุงเก่า จะเล่นในเดือน 11 เดือน 12 เวลาฤดูน้ำมาก และเป็นเทศกาลทอดกฐิน ทอดผ้าป่า Read more […]

คุณพุ่มจินตกวีหญิง

คุณพุ่มเป็นธิดาของพระยาราชมนตรี (ภู่) ข้าหลวงเดิมในพระนั่งเกล้าฯ นามมารดาไม่มีใครจำได้ เกียรติประวัติของคุณพุ่มคือ เธอเป็นกวีหญิงที่มีชื่อเสียงอยู่ในรัชกาลที่ 3 – รัชกาลที่ 5 ได้แต่ง Read more […]

ระเด่นลันได

ประวัติ วรรณคดีเรื่องนี้น่าจะเป็นบทละคร เพราะมีคำนำ เมื่อนั้น บัดนั้น แต่ไม่มีหน้าพาทย์ หรือเพลง กำกับให้ครบตามแบบละครทั้งปวง สันนิษฐานว่า เรื่องระเด่นสันได มีผู้พบต้นฉบับภายหลังที่พระมหามนตรี Read more […]

โคลงจินดามณี

ประวัติ โคลงจินดามณี ผู้แต่งเขียนขึ้นเมื่อ พ.ศ.2392 ซึ่งเป็นปีระกา เอกศก แต่ในโคลงจินดามณีบอกวันเดือนปีไว้ว่า จวบจุลศักราชถ้วน        ฟันอุไภย ร้อยฤา อีกเจ็ดระกาศกไสมย        ลุแล้ว วิสามาศดฤถีไตร   Read more […]

โคลงโลกนิติ

ประวัติ การชำระโคลงโลกนิติ จารึกลงบนแผ่นศิลาไว้ ณ วัดพระเชตุพนฯ เมื่อรัชกาลที่ 3 ทำให้ กรมพระยาเดชาดิศรได้พระราชทานสร้อยพระนามว่า “สุนทรปรีชานุภาพ ศุภกาพยปฏิภาณสุตไพศาล อรรถ ธรรมสาตร Read more […]

บทละครเรื่องสังข์ศิลป์ไชย

ประวัติ บทละครเรื่องสังข์ศิลป์ไชย เป็นตอนพระสังข์ศิลป์ไชยตกเหว เป็นบทพระราชนิพนธ์ซึ่งทรงไว้ ตั้งแต่ยังเป็นพระเจ้าลูกยาเธอกรมหมื่นเจษฎาบดินทร์ พระนั่งเกล้าฯ ทรงพระราชดำริว่า Read more […]